Γιατί τα Ιόνια Νησιά εμφανίζονται στις φτωχότερες Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι αδήλωτες δεύτερες δουλειές και η πραγματική εικόνα των εισοδημάτων στο νησί
Η οικοδομή είναι τελείως αδήλωτη, σε ποσοστό 100%
Ζούμε στην εποχή των επιδομάτων, αντί να χρηματοδοτούμε την εργασία
Η ηλεκτρονική κάρτα εργασίας επεκτείνεται και σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους
Αλγόριθμοι, απομακρυσμένοι έλεγχοι και πρόστιμα έως 10.000 ευρώ για παραβάσεις
Ενημερωτική ημερίδα για φορολογικά ζητήματα και οι αυξημένες ευθύνες των λογιστών
Την εικόνα των δηλωθέντων εισοδημάτων στο νησί, την υποδήλωση οικονομικής δραστηριότητας, την επέκταση της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας και τις αλλαγές που φέρνει ο ψηφιακός τρόπος διενέργειας των φορολογικών ελέγχων ανέλυσε ο Πρόεδρος του Συλλόγου Φοροτεχνικών Ζακύνθου, Νίκος Τσουκαλάς, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΙΓΜΑ 97,6.
Αναφέρθηκε αρχικά στα στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί τον περασμένο Αύγουστο, σύμφωνα με τα οποία τα Ιόνια Νησιά κατατάσσονται μεταξύ των φτωχότερων Περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μία θέση πάνω από την Ήπειρο, η οποία εμφανίζεται ως η φτωχότερη.
Όπως εξήγησε, η συγκεκριμένη κατάταξη αφορά τα εισοδήματα, τους δείκτες παραγωγικότητας και έχει συγκεκριμένη εξήγηση. Ένα σημαντικό μέρος των μεγάλων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων δεν έχει έδρα στη Ζάκυνθο, αλλά στην Αθήνα, με αποτέλεσμα μέρος της οικονομικής δραστηριότητας που παράγεται στο νησί να μην αποτυπώνεται στα τοπικά εισοδηματικά στοιχεία.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στα εισοδήματα που δηλώνονται από τις μικρότερες επιχειρήσεις, επισημαίνοντας ότι τα στοιχεία των προηγούμενων ετών, και συγκεκριμένα του 2022 και του 2023, συνδέονται με την εφαρμογή του τεκμαρτού προσδιορισμού του εισοδήματος. Αναφερόμενος στους πίνακες που δημοσιοποιήθηκαν για το 2024, σημείωσε ότι καταγράφονται χαμηλά δηλωθέντα εισοδήματα, τα οποία οφείλονται σε διάφορους λόγους.
Ένας από αυτούς, είναι ότι αρκετοί εργαζόμενοι δεν επιθυμούν να δηλώνουν τα εισοδήματα που προέρχονται από δεύτερες εργασίες. Όπως ανέφερε, οι συγκεκριμένες απασχολήσεις σε αρκετές περιπτώσεις δεν καταγράφονται επίσημα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια στρεβλή εικόνα για το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η κατάσταση αρχίζει να βελτιώνεται με την εφαρμογή της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας, γεγονός που εξηγεί και τη σημαντική αύξηση που καταγράφηκε το 2025. «Πρέπει κάποια στιγμή να καταλάβουν όλοι, ότι πρέπει να δηλώνονται τα εισοδήματα», υπογράμμισε.
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που δημιουργούνται στις επιχειρήσεις από εργαζομένους, οι οποίοι απειλούν ότι θα αποχωρήσουν εάν δεν συνεχίσουν να λαμβάνουν μέρος των αποδοχών τους με τρόπο που δεν δηλώνεται, επικαλούμενοι την ανάγκη να διατηρήσουν συγκεκριμένες παροχές.
Επισήμανε ότι η εικόνα των δηλωθέντων εισοδημάτων μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση πως οι εργαζόμενοι αμείβονται με πολύ χαμηλούς μισθούς, κάτι που, όπως ξεκαθάρισε, δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στην πραγματικότητα. Ερωτηθείς εάν η πραγματική αύξηση του πλούτου στο νησί αποτυπώνεται στα δηλωθέντα εισοδήματα, απάντησε καταφατικά, επισημαίνοντας ότι πρέπει να εξετάζονται δύο βασικές παράμετροι.
Η πρώτη, αφορά το εισόδημα που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι, δηλαδή το μερίδιο του παραγόμενου πλούτου που καταλήγει στους ανθρώπους της εργασίας. Η δεύτερη, αφορά τις επιχειρήσεις, οι οποίες διακρίνονται σε μεγαλύτερες, με ετήσιο τζίρο άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ και μικρότερες, με τζίρο κάτω από αυτό το ποσό.
Όπως σημείωσε, η υποδήλωση εισοδημάτων δεν αφορά μόνο έναν επαγγελματικό κλάδο, αλλά το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, στη Ζάκυνθο ο βασικός κλάδος είναι ο τουρισμός, ενώ οι υπόλοιποι λειτουργούν συμπληρωματικά. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κατασκευαστικό κλάδο, υποστηρίζοντας ότι η οικοδομική δραστηριότητα παρουσιάζει πολύ σοβαρό πρόβλημα υποδήλωσης.
«Η οικοδομή είναι τελείως αδήλωτη, σε ποσοστό 100%», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που έχει επανειλημμένα επισημανθεί, αλλά εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις όταν τίθεται δημόσια.
Υπογράμμισε ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και ουσιαστική συζήτηση από όλες τις πλευρές, ώστε να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα χωρίς να δημιουργηθούν νέες δυσκολίες στην αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, προειδοποίησε ότι οι φορολογικοί αλγόριθμοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να εντοπίζουν αποκλίσεις ανάμεσα στην πραγματική οικονομική δραστηριότητα και στα στοιχεία που δηλώνονται από τις επιχειρήσεις.
Αναφερόμενος στην επέκταση της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας, σημείωσε ότι από σήμερα διευρύνεται η εφαρμογή της και σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους. Η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη. Εξήγησε ότι η εφαρμογή των νέων διαδικασιών δημιουργεί σημαντικό φόρτο εργασίας για τους λογιστές, αλλά και δυσκολίες για τους ίδιους τους επιχειρηματίες, οι οποίοι δεν έχουν πάντοτε πλήρη εικόνα των αλλαγών και των υποχρεώσεών τους.
Παρουσιάζοντας τους κλάδους στους οποίους άρχισε να εφαρμόζεται, ανέφερε μεταξύ άλλων την συλλογή, επεξεργασία και παροχή νερού, την επεξεργασία λυμάτων, την συλλογή, ανάκτηση και διάθεση αποβλήτων, τις αποθηκεύσεις, τις δραστηριότητες καθαριότητας, τις δραστηριότητες κεντρικών γραφείων και παροχής συμβουλών διαχείρισης, καθώς και τις δραστηριότητες διαφήμισης και έρευνας.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η επέκταση αφορά πλέον περίπου το 80% με 90% της οικονομικής δραστηριότητας που εντάσσεται στη διαδικασία, ενώ ένα υπόλοιπο περίπου 10% αναμένεται να προστεθεί μέχρι την 1η Ιανουαρίου.
Μετά την ολοκλήρωση της επέκτασης, οι έλεγχοι θα είναι πιο συστηματικοί, ενώ οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στην εφαρμογή της εργατικής και φορολογικής νομοθεσίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα πρόστιμα που μπορούν να επιβληθούν για παραβάσεις της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας, τα οποία μπορεί να φτάσουν τις 10.000 ευρώ. Έφερε ως παράδειγμα την περίπτωση εργαζομένου που απασχολείται σε δεύτερη βάρδια σε μια επιχείρηση, αλλά ζητά από τον εργοδότη να πληρωθεί χωρίς να δηλωθεί η συγκεκριμένη εργασία, απειλώντας ότι διαφορετικά δεν θα προσέλθει για δουλειά.
Όπως εξήγησε, σε ορισμένες περιπτώσεις οι εργαζόμενοι επιδιώκουν να διατηρήσουν δικαιώματα σε επιδόματα στέγασης, ανεργίας ή άλλες παροχές, οι οποίες συνδέονται με συγκεκριμένα οικονομικά κριτήρια.
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στους φορολογικούς ελέγχους που πραγματοποιούνται πλέον με τη χρήση αλγορίθμων, οι οποίοι επεξεργάζονται τα δεδομένα των επιχειρήσεων και εντοπίζουν πιθανές αποκλίσεις. Οι έλεγχοι βασίζονται στο σύνολο των αγορών, στα δηλωθέντα στοιχεία των συναλλαγών και στον μικτό συντελεστή καθαρού κέρδους ανά επιχείρηση.
Επισήμανε ότι το Υπουργείο Οικονομικών επεξεργάζεται ήδη τα σχετικά δεδομένα και ότι έχουν αρχίσει να εκδίδονται τα πρώτα φύλλα ελέγχου, τα οποία φτάνουν στα λογιστικά γραφεία.
Υποστήριξε ότι οι επιχειρηματίες πρέπει να προσαρμόσουν τη λειτουργία τους στα νέα δεδομένα και να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα, αντί να αντιμετωπίζουν την τιμολόγηση με γνώμονα αποκλειστικά τη μείωση των φορολογικών υποχρεώσεων.
Η μη απόδοση ΦΠΑ στο Δημόσιο δεν αποτελεί απλώς μια φορολογική παράλειψη, αλλά συνδέεται με την ίδια την επιχειρηματική πράξη, καθώς πρόκειται για χρήματα που έχουν εισπραχθεί αλλά δεν έχουν αποδοθεί στο Δημόσιο.
Άσκησε κριτική στη γενικότερη πολιτική που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στα επιδόματα αντί στη χρηματοδότηση της εργασίας. «Ζούμε στην εποχή των επιδομάτων. Αντί να χρηματοδοτηθεί η εργασία, εμείς δίνουμε έμφαση σαν κοινωνία στα επιδόματα. Και αυτά είναι τα παρατράγουδα των επιδομάτων», σημείωσε.
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην ενημερωτική ημερίδα που διοργανώνεται την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, σε συνεργασία με την εταιρεία μηχανογράφησης SoftOne.
Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στις 5 το απόγευμα, στο ξενοδοχείο Palatino και θα έχει ως αντικείμενο φορολογικά ζητήματα που αφορούν τόσο τις υποχρεώσεις των λογιστών, όσο και τις διαδικασίες φορολογικού ελέγχου.
Ειδικότερα, θα αναπτυχθεί το θέμα της ευθύνης του λογιστή κατά την υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ, δηλαδή η μεταφορά των αριθμητικών δεδομένων από τα βιβλία στις φορολογικές δηλώσεις.
Το δεύτερο βασικό θέμα θα αφορά τον τρόπο με τον οποίο επιλέγονται πλέον οι επιχειρήσεις για φορολογικό έλεγχο, καθώς και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται από τις φορολογικές αρχές.
Περιέγραψε τις αυξημένες απαιτήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος των λογιστών, αναφέροντας ότι ένας επαγγελματίας που θέλει να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του, πρέπει να παρακολουθεί έναν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό εγκυκλίων και αποφάσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το 2025 εκδόθηκαν συνολικά 262 εγκύκλιοι και αποφάσεις από την ΑΑΔΕ, αριθμός που αποτυπώνει το μέγεθος της πληροφορίας που πρέπει να διαχειρίζονται καθημερινά οι λογιστές. Σε αυτές προστίθενται οι νόμοι, οι εφαρμοστικές πράξεις και οι συνεχείς αλλαγές στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, οι οποίες απαιτούν διαρκή ενημέρωση και μελέτη.
Οι αλγόριθμοι θα εντοπίζουν πλέον τις διαφορές στα οικονομικά δεδομένα και θα ενεργοποιούν τη διαδικασία του απομακρυσμένου φορολογικού ελέγχου, ο οποίος θα πραγματοποιείται από τα γραφεία των ελεγκτικών υπηρεσιών, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στα δεδομένα που υπάρχουν στις ψηφιακές πλατφόρμες, όπως το myDATA, αλλά και στις πληροφορίες που αφορούν τις επιχειρηματικές συναλλαγές. Οι φορολογικές αρχές θα μπορούν να ζητούν ηλεκτρονικά από τις επιχειρήσεις και τους λογιστές τους συγκεκριμένα στοιχεία, όπως τις δαπάνες και τη μισθοδοσία, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν τα ποσά που εμφανίζονται στα βιβλία έχουν πράγματι καταβληθεί.
Οι διαδικασίες αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε λογιστικές και φορολογικές διαφορές, αποκλίσεις στον ΦΠΑ, αλλά και σε ποινικές ευθύνες για τους λογιστές που αποδέχονται να συμμετάσχουν σε παράτυπες πρακτικές.
Στο σημείο αυτό έκανε αναφορά στην υπόθεση που βρίσκεται στο επίκεντρο των ερευνών στη Θεσσαλονίκη, όπου εμπλέκονται περίπου 200 λογιστές, πολλοί από τους οποίους, σύμφωνα με όσα πληροφορήθηκε από συναδέλφους του, δεν γνώριζαν τον τρόπο λειτουργίας του κυκλώματος.
Περιέγραψε μια πρακτική κατά την οποία άτομα εμφανίζονταν στα λογιστικά γραφεία και παρουσίαζαν εταιρείες που δραστηριοποιούνταν για έξι, επτά ή οκτώ μήνες στην αγορά, πραγματοποιούσαν συναλλαγές, αλλά δεν κατέβαλλαν ΦΠΑ, φόρο εισοδήματος ή μισθοδοσία. Στη συνέχεια, οι εταιρείες εγκαταλείπονταν και οι υπεύθυνοι εξαφανίζονταν, αφήνοντας πίσω τους ανεξόφλητες υποχρεώσεις.
Εκτίμησε ότι μέχρι την παραμονή των Χριστουγέννων αναμένεται να προκύψει και δεύτερη υπόθεση μεγαλύτερου όγκου επιχειρήσεων, στην οποία θα εμπλέκονται εταιρείες με αχυρανθρώπους.
Όπως ανέφερε, το φαινόμενο των αχυρανθρώπων δεν είναι καινούργιο, καθώς είχε εμφανιστεί έντονα στην οικονομία την περίοδο 2007-2008, όταν δημιουργούνταν επιχειρήσεις που συγκέντρωναν εμπορεύματα, τα μεταπωλούσαν σε τρίτους και στη συνέχεια εξαφανίζονταν, αφήνοντας απλήρωτες τις υποχρεώσεις τους.
Κλείνοντας, είπε ότι οι φορολογικές αρχές έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα εργαλεία ελέγχου, αξιοποιώντας και τα δεδομένα του τραπεζικού συστήματος και των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Ειδική αναφορά έκανε στην υποχρέωση εξόφλησης τιμολογίων άνω των 500 ευρώ μέσω τραπεζικού μέσου, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές συναλλαγές βρίσκονται στο πεδίο ελέγχου της ΑΑΔΕ.