• Οι οθόνες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον γονέα. Έχουν αποξενωθεί οι γονείς από τα παιδιά.
• Η απαγόρευση δεν αρκεί. Χρειάζονται μέτρα προσαρμοσμένα στη δική μας πραγματικότητα.
• Πολλά παιδιά που φτάνουν σε ειδικούς παρουσιάζουν δυσκολίες κοινωνικοποίησης από το Δημοτικό.
• Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα επικίνδυνα διαδικτυακά «παιχνίδια» προκλήσεων.
• Δεν πρέπει να κάνουμε παιδιά απλώς για να τα δείχνουμε, ούτε να τα αφήνουμε στον “αυτόματο”.

Η Παιδοψυχολόγος Αγγελική Κολοκοτσά, σε συνέντευξή της στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΙΓΜΑ 97,6, μιλά για τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης έκθεσης των παιδιών στις οθόνες και επισημαίνει την ανάγκη για ουσιαστική επικοινωνία και συμμετοχή των γονέων στη ζωή των παιδιών τους.

Τονίζει ότι η αντανάκλαση της παιδικής προσωπικότητας αρχίζει από τη γέννηση και απαιτεί ανθρώπινη παρουσία. «Όταν η μητέρα είναι απορροφημένη σε μια οθόνη», σημειώνει, «το παιδί καθρεφτίζει τον εαυτό του μέσα από αυτήν και οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές». Οι γονείς αποτελούν το πιο άμεσο πρότυπο για τα παιδιά τους και η δική τους σχέση με την τεχνολογία επηρεάζει βαθιά τις συνήθειες των παιδιών.

Σε Ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη επιβληθεί περιορισμοί στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανήλικους, ωστόσο, όπως επισημαίνει, «στην Ελλάδα η απαγόρευση δεν λειτουργεί». Τα παιδιά συχνά παρακάμπτουν τους κανόνες, χρησιμοποιώντας λογαριασμούς ενηλίκων ή εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης. Η επικοινωνία και η παρουσία των γονέων είναι ουσιαστικότερη από κάθε απαγόρευση. Πολλές οικογένειες, εξηγεί, ζητούν βοήθεια από ειδικούς όταν πια η κατάσταση έχει φτάσει στα άκρα, με φαινόμενα θλίψης, άγχους ή ακόμα και αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών.

Η συνεργασία οικογένειας και Σχολείου είναι καθοριστική. Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να καθοδηγούν τα παιδιά, ενώ η οικογένεια χρειάζεται να στηρίζει τον ρόλο του Σχολείου. Όπως υπογραμμίζει, «ο δάσκαλος δεν είναι αντίπαλος του γονέα, αλλά σύμμαχος». Οι γονείς πρέπει να εμπιστεύονται την εκπαιδευτική διαδικασία και να αποφεύγουν συμπεριφορές που υπονομεύουν τους εκπαιδευτικούς. Παράλληλα, οι ίδιοι χρειάζεται να αξιοποιούν έγκαιρα τη βοήθεια των ειδικών, πριν τα προβλήματα οξυνθούν.

Το διαδίκτυο, είναι ένας κόσμος γεμάτος ευκαιρίες αλλά και κίνδυνους. Παιδιά που απομονώνονται για ώρες μπροστά σε μια οθόνη, μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης, αϋπνίας και κοινωνικής απόσυρσης. Παράλληλα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εφόσον χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν να προσφέρουν δυνατότητες επικοινωνίας και μάθησης. Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν με ποιους συνομιλούν τα παιδιά τους, να θέτουν όρια και να ελέγχουν τη χρήση των εφαρμογών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα διαδικτυακά παιχνίδια προκλήσεων, όπως το Blue Whale Challenge και το Momo, τα οποία οδηγούν σε επικίνδυνες συμπεριφορές αυτοτραυματισμού. «Πρόκειται για φαινόμενα εξαιρετικά σοβαρά, πολύ πιο σοβαρά απ’ όσο παρουσιάζονται», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Υπογραμμίζει ότι «η ουσία δεν είναι η απαγόρευση, αλλά η σχέση». Οι γονείς πρέπει να δείχνουν στα παιδιά ότι ενδιαφέρονται πραγματικά, αφιερώνοντας ποιοτικό χρόνο, έστω και λίγο κάθε μέρα. Όταν η οικογενειακή επικοινωνία είναι ανύπαρκτη, καμία τεχνολογική απαγόρευση δεν αρκεί. Ακόμη και οι παππούδες μπορούν να συμβάλουν θετικά με την παρουσία και τη φροντίδα τους.

Επισημαίνει επίσης ότι φαινόμενα όπως η εκδικητική πορνογραφία εμφανίζονται πλέον ακόμα και σε Σχολεία, πλήττοντας σοβαρά την αυτοεκτίμηση των παιδιών. Τέτοια περιστατικά οδηγούν σε ντροπή, ενοχή και απομόνωση, ενώ απαιτούν μακρόχρονη υποστήριξη από ειδικούς. Ο ρόλος των ειδικών, ωστόσο, δεν είναι να αντικαταστήσουν τους γονείς, αλλά να τους καθοδηγήσουν ώστε να αποκατασταθεί η σχέση με τα παιδιά τους. “Έρχονται σε εμάς, απελπισμένοι, αφού έχουν χαρακωθεί τα παιδιά τους και όχι προληπτικά”, ανέφερε χαρακτηριστικά.

“Δυστυχώς υπάρχει ακόμα αυτό το ταμπού. Δεν χρειάζεται να έχουμε όλοι παιδιά, εφόσον δεν το θέλουμε. Δεν πρέπει να κάνουμε παιδιά απλώς για να τα δείχνουμε. Ούτε να τα αφήνουμε στον αυτόματο πιλότο. Στον αυτόματο θα ασχοληθεί ένας ξένος με το παιδί μας και θα το κάνει με τον χειρότερο δυνατό τρόπο”, τόνισε.

Υπενθυμίζει ότι η ευθύνη για την ψυχική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών ανήκει πρωτίστως στους ενήλικες. Το διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο, αλλά μόνο όταν συνδυάζεται με παρουσία, όρια, ενημέρωση και ανοιχτή επικοινωνία.

Η Παιδοψυχολόγος Αγγελική Κολοκοτσά, μέσα από τη συνέντευξή της στον ΣΤΙΓΜΑ 97,6, θίγει τα κακώς κείμενα της ανεξέλεγκτης χρήσης οθονών από τα παιδιά, τον ρόλο των γονέων, του Σχολείου και των ειδικών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια ειλικρινή, ανοιχτή και βαθιά επικοινωνία σε όλα τα επίπεδα.