• Η θετική ατζέντα περιλαμβάνει πρακτικά πεδία συνεργασίας Ελλάδας και Τουρκίας.
• Ένα και μόνο θέμα για προσφυγή στη Χάγη. Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
• Ζητήματα κυριαρχίας Ελληνικών νησιών δεν τίθενται προς διαπραγμάτευση.

•Ελλάδα και Τουρκία δεν επιθυμούν Αμερικανική εμπλοκή, λόγω του “απρόβλεπτου” Τραμπ.

• Πόλεμος σε Ουκρανία και Μεσανατολικό, επηρεάζουν έμμεσα τις Ελληνοτουρκικές θέσεις.

Ο Άγγελος Συρίγος, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, Βουλευτής ΝΔ, μίλησε στον ΣΤΙΓΜΑ 97,6 για τη θετική ατζέντα στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις τοπικές πρωτοβουλίες συνεργασίας, τη σταθερή Ελληνική θέση στα μεγάλα ζητήματα, τη σημασία της διεθνούς συγκυρίας και της συμφωνίας με τη Chevron.

Η «θετική ατζέντα» Ελλάδας – Τουρκίας επιχειρεί να μεταφέρει το επίκεντρο της συζήτησης από τα μεγάλα και σύνθετα πολιτικά ζητήματα σε πεδία πρακτικής συνεργασίας. Όπως εξήγησε, αποτελεί ένα από τα τρία πεδία διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δίπλα στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και τα ζητήματα υψηλής πολιτικής. Αφορά κυρίως πρακτικές συνεργασίες, όπως την ανάπτυξη τουριστικών και εμπορικών σχέσεων, που διευκολύνουν την καθημερινότητα των πολιτών και δεν προκαλούν εντάσεις.

Παραδείγματα τέτοιας συνεργασίας είναι οι θαλάσσιες συγκοινωνίες, όπως η γραμμή Θεσσαλονίκης – Σμύρνης, η οποία είχε εγκαινιαστεί από Ζακυνθινό εφοπλιστή αλλά διεκόπη λόγω περιόδου αυξημένης έντασης. Παρόμοια περίπτωση αποτελεί η σχεδιαζόμενη νέα γέφυρα στον ποταμό Έβρο, που εξυπηρετεί ανάγκες των κατοίκων και συμβάλλει στη βελτίωση των διασυνοριακών υποδομών. Ανέφερε ακόμη ότι μικρότερα θέματα, όπως η κοινή αντιμετώπιση του προβλήματος των κουνουπιών ή η διαχείριση της λειψυδρίας, μπορούν να εξελιχθούν σε εστίες συνεργασίας και εμπιστοσύνης.

Σε αντίθεση με αυτά τα ζητήματα, στα θέματα υψηλής πολιτικής, η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη. Όπως επεσήμανε, από το 1974 και έπειτα η Ελλάδα διατηρεί σταθερή θέση ότι υπάρχει μόνο ένα νομικό θέμα προς επίλυση, αυτό της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η Αθήνα δεν δέχεται να τεθεί υπό διαπραγμάτευση οποιοδήποτε ζήτημα κυριαρχίας νησιών, ή ζητήματα όπως οι «γκρίζες ζώνες» και η αναφορά σε «Τουρκική μειονότητα» στη Θράκη.

Η πιθανότητα κοινής προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι περιορισμένη, καθώς η Τουρκία επιμένει να εντάξει στη συζήτηση θέματα που η Ελλάδα δεν αποδέχεται. Χωρίς συμφωνία επί του αντικειμένου, δεν μπορεί να υπάρξει δικαστική διαδικασία.

Η διεθνής συγκυρία, με τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επιδρά έμμεσα στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως είπε, έστειλαν σαφές μήνυμα σε Αθήνα και Άγκυρα να αποφύγουν την ένταση, κάτι που φαίνεται να συνέβαλε στη σχετική ηρεμία των τελευταίων ετών. Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει να εμφανίζεται ως διαμεσολαβητής στην περιοχή, γεγονός που παρακολουθείται στενά από την Ουάσιγκτον.

Όσον αφορά τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σημείωσε ότι ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του, προκαλεί επιφυλακτικότητα σε Αθήνα και Άγκυρα, που προτιμούν να διαχειρίζονται τα ζητήματά τους χωρίς άμεση Αμερικανική εμπλοκή.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόσφατη συμφωνία με την εταιρεία Chevron για έρευνες νοτίως της Κρήτης. Τόνισε ότι η Αμερικανική συμμετοχή ενισχύει τη θέση της Ελλάδας, καθώς μια μεγάλη εταιρεία δεν θα προχωρούσε σε επενδύσεις σε περιοχές όπου δεν θα υπήρχε νομική ασφάλεια. Η δραστηριότητα της Chevron θεωρείται έμμεση επιβεβαίωση της Ελληνικής επιχειρηματολογίας απέναντι στις Τουρκικές αιτιάσεις.

Υπάρχει ήδη το παράδειγμα του Τεμαχίου 5 της Κυπριακής ΑΟΖ, όπου το έχουν πάρει η Exon Mobil μαζί με την κρατική εταιρεία του Κατάρ. Όπως χαρακτηριστικά είπε, “η Τουρκία δεν έχει πει λέξη, δεν μπλέκεται με τα βουβάλια».

Η συζήτηση του Άγγελου Συρίγου στον ΣΤΙΓΜΑ 97,6 ανέδειξε τα περιθώρια συνεργασίας που παραμένουν ανοιχτά παρά τις βαθιές διαφωνίες. Η θετική ατζέντα φαίνεται να λειτουργεί ως ένας ασφαλής δίαυλος επικοινωνίας, διατηρώντας τη σταθερότητα και τη δυνατότητα μελλοντικής προόδου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.