Ικανοποιητική η φετινή τουριστική περίοδος, παρά τις διεθνείς πιέσεις
Οι κρατήσεις τελευταίας στιγμής και η μειωμένη αγοραστική δύναμη
Σημαντικό ζήτημα η μικρότερη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών
Οι ελλείψεις στις υποδομές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά προβλήματα
Ανάγκη για ολοκληρωμένο σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης, με στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα
Ανάμεικτα τα μηνύματα από τη Βρετανική αγορά για το 2027
Την αποτίμηση της φετινής τουριστικής περιόδου, τα χαρακτηριστικά που διαμόρφωσαν την επισκεψιμότητα και την καταναλωτική συμπεριφορά των επισκεπτών, τις σημαντικές αδυναμίες του τουριστικού προϊόντος της Ζακύνθου και τα μηνύματα των αγορών για το 2027, παρουσίασε ο ξενοδόχος και μέλος της Επιτροπής Τουρισμού, Θοδωρής Κολπονδίνος, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον ΣΤΙΓΜΑ 97,6.
Χαρακτήρισε ικανοποιητική την εξέλιξη της φετινής τουριστικής περιόδου, παρά το υποτονικό ξεκίνημα της άνοιξης και το ιδιαίτερα σύνθετο διεθνές περιβάλλον. Όπως ανέφερε, εξελίχθηκε υπό συνθήκες γεωπολιτικής αστάθειας, με δύο μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις, οικονομικές πιέσεις και αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η ανησυχία στην αρχή της περιόδου, μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, καθώς υπήρχαν φόβοι για σοβαρές επιπτώσεις στον τουρισμό. Όπως σημείωσε, οι αεροπορικές εταιρείες συζητούσαν ακόμη και το ενδεχόμενο αλλαγών στα χρονοδιαγράμματα των πτήσεων, λόγω του αυξημένου κόστους των καυσίμων.
Παρά τις συνθήκες αυτές, η επισκεψιμότητα κινήθηκε σε κανονικά επίπεδα, αντίστοιχα με εκείνα της προηγούμενης χρονιάς, παρουσιάζοντας μάλιστα μια μικρή αύξηση. Αναφέρθηκε στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της φετινής σεζόν, τα οποία είχαν αρχίσει να εμφανίζονται και τα προηγούμενα χρόνια, αλλά φέτος έγιναν εντονότερα.
Όπως εξήγησε, σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, οι οποίες επηρέασαν καθοριστικά τόσο την επισκεψιμότητα και τις πληρότητες των καταλυμάτων, όσο και τη γενικότερη κίνηση στο νησί.
Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό ήταν η περιορισμένη αγοραστική δύναμη των επισκεπτών σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η παγκόσμια ακρίβεια πιέζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ενώ η καθημερινότητα σε αρκετές από τις χώρες από τις οποίες προέρχονται οι επισκέπτες είναι επίσης ιδιαίτερα ακριβή.
Αυτό, επηρεάζει άμεσα την καταναλωτική συμπεριφορά των τουριστών. Οι Ευρωπαίοι έρχονται περισσότερο οργανωμένοι και προγραμματισμένοι ως προς τον Προϋπολογισμό τους, γνωρίζοντας εκ των προτέρων πόσα χρήματα μπορούν να διαθέσουν κατά τη διάρκεια των διακοπών τους.
Ένα ακόμη στοιχείο που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια είναι η μείωση του μέσου όρου διανυκτερεύσεων, δηλαδή της διάρκειας παραμονής των επισκεπτών στο νησί και γενικότερα στους προορισμούς που επιλέγουν. Υπογράμμισε, ότι δεν αρκεί να εξετάζονται μόνο οι αριθμοί των αφίξεων και τα τουριστικά ρεκόρ, καθώς εξίσου σημαντικά είναι τα στοιχεία που αφορούν τη διάρκεια παραμονής.
Για να εξηγήσει τη σημασία αυτού του μεγέθους, ανέφερε ως παράδειγμα ότι, εάν ένας προορισμός υποδεχθεί ένα εκατομμύριο επισκέπτες και ο καθένας παραμείνει επτά ημέρες, τότε καταγράφονται συνολικά επτά εκατομμύρια διανυκτερεύσεις. Εάν η μέση διάρκεια παραμονής μειωθεί κατά μία ημέρα, αυτό σημαίνει ένα εκατομμύριο λιγότερες διανυκτερεύσεις για την τοπική αγορά. Πρόκειται για πολύ σημαντική απώλεια, ιδιαίτερα εάν συνυπολογιστεί η συγκρατημένη αγοραστική συμπεριφορά των επισκεπτών.
Η εξέλιξη αυτή, εξηγεί το γιατί ενώ υπάρχει επισκεψιμότητα, η κίνηση στα καταστήματα και η κατανάλωση δεν εμφανίζουν την αντίστοιχη εικόνα. Η μικρότερη διάρκεια παραμονής, σε συνδυασμό με τη μειωμένη αγοραστική δύναμη, αφήνει σημαντικό κενό στην αγορά.
Επιβεβαίωσε ότι, παρά την αύξηση των εισερχόμενων επισκεπτών που πλησιάζει το 2%, εάν ληφθεί υπόψη η διάρκεια παραμονής, αλλά και η περιορισμένη αγοραστική δύναμη, η συνολική εικόνα είναι αρνητική.
«Δεν αρκεί να γεμίζει το νησί. Πρέπει να κερδίζει το ίδιο το νησί από τον τουρισμό», τόνισε, προσθέτοντας ότι είναι απαραίτητο να εξεταστεί πώς θα κινηθεί ο προορισμός την επόμενη ημέρα.
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα της αναβάθμισης των ξενοδοχείων, των διαφόρων καταλυμάτων, με στόχο την προσέλκυση επισκεπτών υψηλότερου εισοδήματος. Συμφώνησε ότι οι επενδύσεις στις επιχειρήσεις είναι σημαντικές, επισήμανε ωστόσο, πως όταν ο επισκέπτης βγαίνει από το κατάλυμά του και συναντά προβληματικούς δρόμους, ελλιπή φωτισμό και ζητήματα καθαριότητας, η συνολική προσπάθεια υποβαθμίζεται.
«Το μεγάλο μας μειονέκτημα είναι η έλλειψη των υποδομών», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι ο τουρισμός αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, αλλά δεν μπορεί να αναπτύσσεται ταχύτερα από τις υποδομές που καλούνται να τον στηρίξουν. Όπως υπογράμμισε, η Ζάκυνθος δεν μπορεί να καθοριστεί ως ποιοτικός προορισμός εάν προηγουμένως δεν βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των ίδιων των κατοίκων της.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις βίλες και στα Airbnb, τα οποία, κατά την άποψή του, δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απαραίτητα ως ανταγωνιστικά προς το παραδοσιακό τουριστικό προϊόν. Όπως εξήγησε, πρόκειται για διαφορετικές μορφές διαμονής που μπορούν να συμπληρώνουν συνολικά το τουριστικό προϊόν, καθώς απευθύνονται σε διαφορετικές κατηγορίες επισκεπτών.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι τα ξενοδοχεία, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, οι βίλες και τα Airbnb πρέπει να εξετάζονται συνολικά, με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι σε κάθε επίπεδο θα τηρείται η νομιμότητα.
Προσδιόρισε ως μεγαλύτερο πρόβλημα τις χρόνιες παθογένειες του νησιού και κυρίως τις ελλείψεις στις υποδομές.
Ειδικά για το νερό, διευκρίνισε ότι το πρόβλημα δεν είναι η γενική έλλειψή του, αλλά η υδροδότηση. Όπως ανέφερε, δεν έχει κλείσει κάποια εταιρεία ή επιχείρηση λόγω έλλειψης νερού, καθώς το νερό υπάρχει και κυκλοφορεί στα δίκτυα. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στην υδροδότηση.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την αποχέτευση σε ολόκληρο το νησί ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Στα προβλήματα αυτά πρόσθεσε και την ανακύκλωση, η οποία δεν λειτουργεί στον βαθμό που θα έπρεπε.
«Δεν μπορούμε να πούμε ότι προστατεύουμε το νησί μας», σημείωσε, τονίζοντας ότι πρέπει κάποια στιγμή να υπάρξει ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος της Ζακύνθου.
Ως μέλος της Επιτροπής Τουρισμού, κλήθηκε να τοποθετηθεί σχετικά με το εάν υπάρχει ουσιαστικός σχεδιασμός για το τουριστικό προϊόν της Ζακύνθου, ή εάν το νησί εξακολουθεί να λειτουργεί αποσπασματικά, βασιζόμενο στη μεγάλη ζήτηση που παρουσιάζει ως προορισμός.
Όπως ανέφερε, υπάρχει ένας αρχικός σχεδιασμός, ωστόσο ο ίδιος θεωρεί ότι δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της Ζακύνθου. «Πρέπει να κάνουμε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό, όχι μόνο για τον τουρισμό, αλλά γενικότερα ένα ρεαλιστικό σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης για το νησί», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με την πρότασή του, ο σχεδιασμός αυτός θα πρέπει να συνδυάζει το σύνολο της τοπικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων και τομέων που μέχρι σήμερα δεν έχουν αναπτυχθεί. Θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένους στόχους, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ποιοτική αναβάθμιση του τουρισμού, στη σύνδεσή του με την τοπική οικονομία, τη Ζακυνθινή γαστρονομία και τα τοπικά προϊόντα, καθώς και στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού και στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
Όπως επισήμανε, τα συγκεκριμένα ζητήματα συζητούνται συχνά, χωρίς ωστόσο να προχωρούν στον βαθμό που απαιτείται. Παράλληλα, τόνισε ότι ο σχεδιασμός δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο σε αυτούς τους τομείς.
Εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι το Ζακυνθινό ελαιόλαδο δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει την προβολή και τη διάδοση που θα μπορούσε σε διεθνές επίπεδο. «Είναι λυπηρό, είναι κρίμα που το ελαιόλαδό μας δεν ταξιδεύει, δεν προωθείται σε όλο τον κόσμο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως σημείωσε, δεν είναι μόνο το ελαιόλαδο, αλλά υπάρχουν και άλλα προϊόντα και δραστηριότητες που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν, ώστε να δημιουργηθούν προοπτικές για την τοπική κοινωνία και οικονομία.
Στη συνέχεια, η συζήτηση επικεντρώθηκε στα πρώτα μηνύματα για την επόμενη τουριστική περίοδο, με αφορμή και τη διοργάνωση της World Travel Market στο Λονδίνο, καθώς η Βρετανική αγορά αποτελεί την κύρια για τη Ζάκυνθο.
Χαρακτήρισε τα μηνύματα ανάμεικτα, επισημαίνοντας ότι, παρά τη συνολική αύξηση που καταγράφηκε το 2026, υπάρχει επιφυλακτικότητα για τις οικονομικές πιέσεις που αναμένεται να δεχθούν τα Βρετανικά νοικοκυριά. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η παγκόσμια ακρίβεια δημιουργούν αβεβαιότητα, ενώ τα τουριστικά πακέτα γίνονται ακριβότερα, κυρίως εξαιτίας του αυξημένου κόστους των αεροπορικών εισιτηρίων.
Αναφορικά με τις προοπτικές για το 2027, ανέφερε ότι έχουν αυξηθεί οι διαθέσιμες αεροπορικές θέσεις. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάτι δεδομένο ως προς τις κρατήσεις. Όπως εξήγησε, δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένα στοιχεία για τις προκρατήσεις, καθώς η τάση των τελευταίων ετών είναι οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής.
Ο πιθανός επισκέπτης περιμένει να βρει καλύτερη τιμή ή φθηνότερο αεροπορικό εισιτήριο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις καθυστερεί ακόμη και να αποφασίσει τον προορισμό που θα επιλέξει. Τα χαρακτηριστικά που παρατηρήθηκαν φέτος, δηλαδή οι κρατήσεις τελευταίας στιγμής, η συγκρατημένη αγοραστική δύναμη και ενδεχομένως η μικρότερη διάρκεια παραμονής, είναι πιθανό να εμφανιστούν και την επόμενη χρονιά.
Διευκρίνισε ότι δεν μπορεί ακόμη να γνωρίζει εάν θα υπάρξει περαιτέρω μείωση των διανυκτερεύσεων, καθώς αυτό θα φανεί στην πορεία. «Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι. Υπάρχει θετικό υπόβαθρο, αλλά να είμαστε συγκρατημένοι», ανέφερε, εκφράζοντας την ελπίδα οι γεωπολιτικές εξελίξεις να αποκλιμακωθούν και να μην υπάρξουν νέες επιπτώσεις. Όπως πρόσθεσε, η ηρεμία, η απουσία απρόοπτων και η πολιτική και οικονομική σταθερότητα αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις για την πορεία της επόμενης τουριστικής περιόδου.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η Ζάκυνθος δεν χρειάζεται απλώς να μεγαλώσει τουριστικά, αλλά να προχωρήσει σε ένα ουσιαστικότερο αναπτυξιακό μοντέλο.
«Η Ζάκυνθος δεν χρειάζεται απλώς να μεγαλώσει τουριστικά. Χρειάζεται να ωριμάσει αναπτυξιακά και αυτό είναι ευθύνη όλων μας», ήταν η χαρακτηριστική καταληκτική του τοποθέτηση.
