Προστασία και καταγραφή φωλιών της Caretta caretta στη Ζάκυνθο από τον ΑΡΧΕΛΩΝ
• Ξεκινήσαμε την καταγραφή στη Ζάκυνθο από τις 14 Μαΐου. Μέχρι στιγμής έχουμε 20 με 30 φωλιές.
• Συμμετέχουν 19 εθελοντές, όμως ο αριθμός μπορεί να φτάσει ακόμη και τους 55 με 60 μέσα στη σεζόν.
• Οι βασικότερες απειλές για τις θαλάσσιες χελώνες είναι ανθρωπογενείς. Βασική η φωτορύπανση.
• Στη Ζάκυνθο ο πληθυσμός των χελωνών παραμένει σχετικά σταθερός, γεγονός ιδιαίτερα θετικό.
• Δεν λαμβάνουμε οικονομική ενίσχυση από την πολιτεία. Στηριζόμαστε σε δωρεές και αγορές προϊόντων.
Η Ευδοκία Ρουμανιά, Υπεύθυνη Προγράμματος του ΑΡΧΕΛΩΝ για τη Ζάκυνθο, μίλησε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΙΓΜΑ 97,6 για τη φετινή περίοδο ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta, την καταγραφή και προστασία των φωλιών, τον ρόλο των εθελοντών, τις απειλές που αντιμετωπίζουν οι θαλάσσιες χελώνες και τη στήριξη του έργου μέσω της τοπικής κοινωνίας.
Η ίδια ανέφερε ότι «φέτος είναι η πρώτη μου χρονιά στον ΑΡΧΕΛΩΝ. Είμαι Βιολόγος με εξειδίκευση στη διαχείριση της βιοποικιλότητας και διαθέτω εμπειρία στο συγκεκριμένο αντικείμενο». Από τις 14 Μαΐου έχει ξεκινήσει η καταγραφή των φωλιών στη Ζάκυνθο, ενώ η πρώτη φωλιά πανελλαδικά εμφανίστηκε στις 13 Μαΐου στον Κυπαρισσιακό Κόλπο. Μέχρι στιγμής, έχουν εντοπιστεί περίπου 20 με 30 φωλιές στο νησί, αριθμός που θεωρείται φυσιολογικός για την εποχή, καθώς η περίοδος ωοτοκίας βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Οι εθελοντές αποτελούν βασικό στοιχείο του προγράμματος. Αυτή την περίοδο συμμετέχουν 19, όμως αναμένεται να φτάσουν τους 55 έως 60 μέσα στη σεζόν. Οι πρωινές καταγραφές πραγματοποιούνται από την ίδια και τον βοηθό της, κ. Γιώργο Τρελεμέ, οι οποίοι εντοπίζουν τις φωλιές και παρακολουθούν την εκκόλαψη των αυγών.
Το σημαντικότερο στάδιο, όπως εξηγεί, είναι ο εντοπισμός και η επιβεβαίωση της φωλιάς. Αφού διαπιστωθεί η ύπαρξή της, τοποθετούνται ειδικοί κλωβοί για την προστασία της, ώστε να αποφεύγεται η όχληση από επισκέπτες. Παράλληλα, υπάρχει οδηγία από το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, σύμφωνα με την οποία οι επισκέπτες πρέπει να παραμένουν στα πρώτα πέντε μέτρα από τη θάλασσα, διότι οι περισσότερες φωλιές βρίσκονται στο πίσω μέρος της ακτής.
Οι βασικές απειλές για τις θαλάσσιες χελώνες είναι ανθρωπογενείς. Η φωτορύπανση από τεχνητές πηγές φωτός, ο θόρυβος και τα πάρτι στις παραλίες επηρεάζουν αρνητικά την ωοτοκία. Για τον λόγο αυτό απαγορεύεται η παρουσία στις παραλίες από τη δύση του ηλίου μέχρι τις 7 το πρωί, όπως επίσης η χρήση φωτιάς, ή η παρουσία σκύλων και αλόγων στις περιοχές ωοτοκίας. Αν και στο παρελθόν είχαν καταγραφεί παραβιάσεις, πλέον είναι πιο σπάνιες.
Σύμφωνα με τη ίδια, υπάρχουν στοιχεία για την πορεία του πληθυσμού της Caretta caretta, καθώς ο ΑΡΧΕΛΩΝ συλλέγει δεδομένα εδώ και περίπου 40 χρόνια. Η πληθυσμιακή τάση της θαλάσσιας χελώνας στη Μεσόγειο είναι αυξητική από το 2016 και μετά, χάρη στα μέτρα προστασίας και στην αποτελεσματική εφαρμογή των κανονισμών. Στη Ζάκυνθο ο πληθυσμός παραμένει σταθερός, κάτι θετικό, που αποδίδεται στη λειτουργία και τη συμβολή του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου.
Ο ΑΡΧΕΛΩΝ δεν χρηματοδοτείται από το κράτος, αλλά λειτουργεί χάρη σε δωρεές, συμβολικές υιοθεσίες και πωλήσεις προϊόντων. Στη Ζάκυνθο σημαντική στήριξη προσφέρουν οι τουρίστες. Η συνεργασία με τους κατοίκους και τους επαγγελματίες της περιοχής έχει βελτιωθεί, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις παραβάσεων.
Όπως επισημαίνει, υπάρχουν περιστατικά τραυματισμών χελωνών, κυρίως από προπέλες σκαφών. Κάποιες διασώζονται και μεταφέρονται στο Κέντρο Διάσωσης του ΑΡΧΕΛΩΝ στην Αθήνα. Η μεταφορά τους γίνεται με πλοίο, σε ειδικά κουτιά με πετσέτες για να αποφευχθεί το στρες. Η πρώτη φροντίδα παρέχεται πάντα τοπικά, βάσει διεθνών πρωτοκόλλων προστασίας και όλοι οι εθελοντές εκπαιδεύονται κατάλληλα για τέτοιες περιπτώσεις.
Η ίδια τονίζει, ότι οι θαλάσσιες χελώνες είναι άγρια ζώα και χρειάζονται χώρο. Όποιος τις συναντήσει στη θάλασσα δεν πρέπει να τις αγγίξει ή να τις ενοχλήσει, αλλά να απομακρυνθεί ήρεμα. Οι χελώνες δεν είναι επικίνδυνες, όμως αγχώνονται εύκολα από την ανθρώπινη παρουσία.
Στο κιόσκι του ΑΡΧΕΛΩΝ, στην πλατεία Σολωμού, υπάρχουν πάντα εθελοντές που ενημερώνουν το κοινό και παρέχουν πληροφορίες για τις δράσεις και τις εκδηλώσεις. Όσοι επιθυμούν μπορούν να ενισχύσουν το έργο του Συλλόγου μέσω δωρεών, υιοθεσιών ή αγορών προϊόντων. Υπάρχει σημαντική στήριξη από τους τουρίστες. Για περίπτωση εντοπισμού τραυματισμένων χελωνών, λειτουργεί 24ωρη γραμμή επικοινωνίας στο τηλέφωνο 6941511 511.
Η δράση του ΑΡΧΕΛΩΝ στη Ζάκυνθο αποδεικνύει ότι η προστασία της Caretta caretta απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, εθελοντισμό και ενημέρωση. Η συνεργασία με το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο και τη τοπική κοινωνία συμβάλλει στη διατήρηση ενός σταθερού πληθυσμού θαλασσίων χελωνών, που αποτελεί σημαντικό δείκτη υγείας του θαλάσσιου οικοσυστήματος.
