• Διατήρηση των ορίων των οικισμών έως 700 κατοίκους, βάση αποφάσεων Νομαρχών.
• Κρίσιμο ρόλο παίζουν οι αεροφωτογραφίες του 1977, καθώς και τα στοιχεία του Κτηματολογίου.
• Σε πρώτη φάση βρίσκεται ακόμη στη Ζάκυνθο, το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο.
• Έχει ολοκληρωθεί η καταγραφή του οδικού δικτύου σε όλο το νησί.
• Σημαντικό ζήτημα αποτελεί η αύξηση των ορίων αρτιότητας για επενδύσεις, ιδίως τουριστικές.
• Νέοι κανόνες για τη φέρουσα ικανότητα των νησιών και την τουριστική ανάπτυξη.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ζακύνθου, Γιώργος Μοθωναίος, μιλά στον ΣΤΙΓΜΑ 97,6 για την πορεία της πολεοδομικής μεταρρύθμισης στο νησί, τη διατήρηση των ορίων οικισμών, την αναγνώριση δρόμων και τους νέους κανόνες χωροταξίας που θα καθορίσουν τη μελλοντική ανάπτυξη.

Όπως τόνισε, «εδώ και έναν χρόνο είμαστε σε μια πολεοδομική μεταρρύθμιση, η οποία έχει τα θετικά και τα αρνητικά της». Το θετικό στοιχείο είναι ότι «θα καθοριστεί με νόμο τι μπορεί να εκμεταλλευτεί και να χτίσει ο κάθε ιδιοκτήτης στο γεωτεμάχιο που κατέχει». Στη Ζάκυνθο η διαδικασία βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, καθώς το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο δεν έχει προχωρήσει. Σε άλλες περιοχές, κυρίως μικρότερους Δήμους και νησιά του Αιγαίου, η προετοιμασία έχει ήδη φτάσει στο δεύτερο στάδιο, που οδηγεί στην έγκριση πολεοδομικών μελετών μέσω ΦΕΚ και Προεδρικού Διατάγματος.

Ενα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τη Ζάκυνθο αφορά τα όρια των οικισμών. Σε πρόσφατη σύσκεψη που έγινε πριν το Πάσχα, η κατεύθυνση που δόθηκε στους μελετητές είναι να μην υπάρξουν μεταβολές στα όρια, σύμφωνα με τις παλαιότερες αποφάσεις των Νομαρχών. Αυτά τα όρια λαμβάνονται ως βάση, σύμφωνα με οδηγία της ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ επισημαίνει πως εξετάζεται η διατήρηση των οικισμών έως 700 κατοίκους, κάτι που αφορά το 95% των οικισμών της χώρας. Ακόμη και σε μεγαλύτερους οικισμούς, όπως οι Αμπελόκηποι, οι κάτοικοι εντός των ορίων είναι λιγότεροι από 800.

Το ζήτημα της αναγνώρισης των κοινόχρηστων δρόμων αποτελεί χρόνιο πρόβλημα για τη Ζάκυνθο. Πλέον επιχειρείται οριστική λύση, μέσα από την πλήρη καταγραφή του οδικού δικτύου του νησιού. Η διαδικασία αυτή προχωρά από τους μελετητές των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, αλλά και από άλλες ομάδες που εργάζονται απευθείας για το Υπουργείο, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Το Υπουργείο έχει αναλάβει μια συνολική μελέτη για την καταγραφή οδικού δικτύου σε όλη τη χώρα, στηρίζοντας τη διαδικασία σε αεροφωτογραφίες από το 1945 έως το 2025 και στα δεδομένα του Κτηματολογίου.
Οι αεροφωτογραφίες του 1977 θεωρούνται κομβικές για την τελική αναγνώριση των δρόμων, ενώ εξετάζονται και στοιχεία όπως δηλώσεις ιδιοκτησιών με πρόσωπο σε οδούς. Το Κτηματολόγιο αποτελεί κεντρικό εργαλείο, καθώς ό,τι δεν έχει δηλωθεί χαρακτηρίζεται είτε άγνωστο είτε κοινόχρηστο.

Η σωστή τήρηση των διαδικασιών είναι καθοριστική για την προστασία της περιουσίας των πολιτών. Όπως εξήγησε ο ίδιος, στο παρελθόν έγιναν παραχωρήσεις γης για δρόμους χωρίς να ολοκληρωθεί η μεταγραφή τους, γεγονός που δημιούργησε νομικά προβλήματα. «Τα τελευταία 20 χρόνια οι διαδικασίες ακολουθούνται πιο σωστά» σημείωσε. Για να χαρακτηριστεί ένας δρόμος κοινόχρηστος, χρειάζεται καταγεγραμμένη παραχώρηση και απόφαση των αρμόδιων οργάνων. Αν δεν τηρηθούν τα νόμιμα βήματα, υπάρχει κίνδυνος να απαξιωθούν ιδιοκτησίες που θεωρούνταν οικοδομήσιμες. Οι πολίτες καλούνται να ελέγξουν τα στοιχεία τους στο Κτηματολόγιο και να διαπιστώσουν αν η ιδιοκτησία τους έχει πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο.

Αναφέρθηκε και στη νέα προσέγγιση για τη φέρουσα ικανότητα των νησιών. Η μεταρρύθμιση εισάγει αυστηρότερα κριτήρια, συνδεδεμένα με τις υπάρχουσες υποδομές, όπως το οδικό δίκτυο, την ύδρευση, την αποχέτευση και την καθαριότητα. Αυτά τα στοιχεία θα καθορίσουν το επιτρεπτό επίπεδο ανάπτυξης και το αν ένα νησί θεωρείται κορεσμένο ή όχι. Στόχος είναι η βιώσιμη, όχι υπερβολική, τουριστική δόμηση.

Η πολεοδομική μεταρρύθμιση στη Ζάκυνθο βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, όμως τα επόμενα στάδια θα καθορίσουν καθοριστικά τη μορφή του νησιού τις επόμενες δεκαετίες. Η συνεργασία των τοπικών φορέων με το ΤΕΕ και το Υπουργείο θα είναι κρίσιμη, ώστε οι αλλαγές να εφαρμοστούν με διαφάνεια, δικαιοσύνη και σεβασμό προς τους πολίτες και το περιβάλλον.