Ζητάμε την ενεργοποίηση του Περιφερειακού Περιβαλλοντικού Παρατηρητηρίου
Δεν έχει γίνει η απαραίτητη τεχνική και επιστημονική επεξεργασία του βυθού
Αμφισβήτηση για την αποτελεσματικότητα των όρων και των ελέγχων
Η Περιφερειακή Αρχή δεν μπορεί να πει ένα όχι στη κυβέρνηση
Δεν υπάρχει ούτε ένα μείζον ζήτημα στο οποίο να μην συμφώνησαν Τρεπεκλής και Κράτσα
Το 5% των αντισταθμιστικών είναι ένα «τυράκι» για να το συζητάμε
Ο πρώην Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων και επικεφαλής της παράταξης «ΑΝ.Α.Σ.Α για τα Ιόνια Νησιά», Θεόδωρος Γαλιατσάτος, εξήγησε σε συνέντευξή του στον ΣΤΙΓΜΑ 97,6, τους λόγους για τους οποίους καταψήφισε τη γνωμοδότηση σχετικά με την ερευνητική γεώτρηση για υδρογονάνθρακες στο Ιόνιο.
Όπως αρχικά είπε, η θέση της παράταξης βασίστηκε στην εμπειρία που έχει αποκτήσει από την ενασχόλησή της με αντίστοιχα ζητήματα, ήδη από την περίοδο κατά την οποία είχε την ευθύνη της Περιφερειακής Αρχής. Υπενθύμισε ότι ανάλογη συζήτηση είχε γίνει το 2017, ενώ ο ίδιος έχει ασχοληθεί με γνωμοδοτήσεις και μελέτες που αφορούν το πετρέλαιο, τους υδρογονάνθρακες και τις περιφερειακές διαδικασίες ήδη από το 1994.
«Η μελέτη αυτή είναι προβληματική», ανέφερε, εξηγώντας ότι η αρνητική ψήφος περιλάμβανε δύο βασικά σημεία. Το πρώτο ήταν η απόρριψη της μελέτης ως «προβληματικής, το λιγότερο ελλιπούς», ενώ το δεύτερο αφορούσε την ανάγκη στο να κινητοποιηθεί η Περιφερειακή Αρχή, ώστε να ενεργοποιηθεί το Περιφερειακό Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο για τις εξορύξεις.
Σημείωσε ότι το συγκεκριμένο Παρατηρητήριο αποτέλεσε επίτευγμα της δικής του θητείας και ότι για να ενεργοποιηθεί απαιτείται ακόμη μία Κοινή Υπουργική Απόφαση. Όπως εξήγησε, πρόκειται για ένα Παρατηρητήριο που αποτελείται από μικρό αριθμό μελών, μεταξύ των οποίων επιστήμονες, αλλά και εκπροσώπους της δημόσιας ζωής, της Περιφέρειας, των Δημοτικών Συμβουλίων και φορέων της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της περιοχής.
«Με άλλα λόγια, είναι ένα εργαλείο που επιτρέπει εν τοις πράγμασι, να ξέρει σε πρώτο χρόνο η τοπική κοινωνία τι συμβαίνει με αυτές τις διαδικασίες εξορύξεων», συμπλήρωσε.
Επισήμανε ότι το συγκεκριμένο εργαλείο παραμένει ανενεργό, ενώ υπενθύμισε ότι θεσμοθετήθηκε το 2019.
«Όταν ξεκίνησε η θητεία του κ. Μητσοτάκη ως Πρωθυπουργού, εξήγγειλε ότι σταματάνε οι διαδικασίες εξορύξεων και πάμε στην πράσινη ενέργεια. Έτσι και έγινε και σταματήσαν όλες αυτές τις διαδικασίες, οι συμβάσεις μπήκαν στον πάγο και ξαφνικά, μετά από 7-8 χρόνια, επανήλθαμε πάλι στην αρχή», ανέφερε.
Υπενθύμισε παράλληλα, ότι και το 2017, όταν είχε εξεταστεί η στρατηγική μελέτη για ολόκληρο το Ιόνιο, η παράταξή του είχε θέσει συγκεκριμένους όρους. Ένα από τα ζητήματα που είχε θέσει τότε αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται ο βυθός.
«Έχει γίνει η κατάλληλη τεχνική και επιστημονική επεξεργασία για να ξέρουμε, εκεί που θα γίνει η γεώτρηση, έστω η δοκιμαστική, εάν υπάρχουν σεισμικά ρήγματα σε μια περιοχή που έχει τέτοια συστατικά; Δεν έχει γίνει», υποστήριξε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η μελέτη δεν απαντά εάν έχει προηγηθεί η απαιτούμενη διαδικασία που θα προστατεύσει την περιοχή από ενδεχόμενες αναταράξεις του εδαφικού ιστού και από πιθανές σεισμικές δονήσεις.
Ένα σημαντικό ζήτημα, ήταν η ενεργοποίηση του Περιφερειακού Περιβαλλοντικού Παρατηρητηρίου. Όπως ανέφερε, το συγκεκριμένο θέμα είχε επανέλθει και από την πρώην Περιφερειάρχη κα Κράτσα τον Νοέμβριο του 2019, όταν είχε γίνει αντίστοιχη συζήτηση. Ωστόσο, στη χθεσινή συνεδρίαση δεν υπήρχε αναφορά στο Παρατηρητήριο και χρειάστηκε η παρέμβασή του προκειμένου να τεθεί εκ νέου το ζήτημα.
Αναφερόμενος στις προϋποθέσεις που έθεσε ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Τρεπεκλής, μεταξύ των οποίων η παρακολούθηση της δραστηριότητας από τα αρμόδια Υπουργεία και η ύπαρξη δεσμευτικών μοντέλων, υποστήριξε ότι οι σχετικές αναφορές δεν τον ικανοποιούν.
«Αυτά είναι λόγια του αέρα», είπε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι μέχρι σήμερα, σε αντίστοιχες μελέτες που έχουν περάσει με τον ίδιο τρόπο, δεν έχει δει να επιστρέφει κάποια πίσω επειδή δεν εφαρμόστηκαν οι όροι που τέθηκαν. «Αυτά είναι λόγια απλά για να περάσει η συνεδρίαση», σχολίασε.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ευθύνη των αρμόδιων Υπουργείων και των κρατικών υπηρεσιών για την παρακολούθηση και την επίβλεψη των διαδικασιών είναι δεδομένη. Το ζητούμενο είναι, τι μπορεί και τι πρέπει να κάνει η Περιφέρεια για να προστατεύσει το περιβάλλον, τους πολίτες και την οικονομία της. «Η Περιφερειακή Αρχή δεν μπορεί να πει ένα όχι στην κυβέρνηση, παρά το γεγονός ότι θέλει να παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη.
Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε αναφορά στον τρόπο με τον οποίο ψηφίζει η παράταξη του κ. Τρεπεκλή και όχι μόνο, στα κρίσιμα θέματα του Περιφερειακού Συμβουλίου. «Δεν υπάρχει ένα μείζον ζήτημα στο οποίο η παράταξη του κ. Τρεπεκλή να μην έχει ψηφίσει μαζί με την παράταξη της κας Κράτσα. Ούτε ένα. Όποτε υπάρχει ένα τέτοιο ζήτημα, ψηφίζουν πάντα μαζί, όπως συνέβη και χθες».
Στη συνέχεια, η συζήτηση στράφηκε στο ενδεχόμενο ενός ατυχήματος, αλλά και στο κατά πόσο η έρευνα και πιθανή μελλοντική εξόρυξη υδρογονανθράκων μπορούν να συνυπάρξουν με το τουριστικό μοντέλο των Ιονίων Νήσων. Σημείωσε ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το συγκεκριμένο ζήτημα. Σύμφωνα με τη μία άποψη, η ύπαρξη συστημάτων εξόρυξης θα επηρεάσει την ευρύτερη περιοχή, ακόμη και χωρίς να συμβεί κάποιο ατύχημα. Η επίδραση μπορεί να αφορά την κυκλοφορία βαρέων οχημάτων, τα βοηθητικά μέσα, την παρουσία πλατφόρμας και τις δραστηριότητες που θα απαιτούνται για τη λειτουργία της εγκατάστασης.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η άποψη ότι η δραστηριότητα θα λειτουργεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές και ότι λόγω της απόστασης κάποιων δεκάδων μιλίων από τις ακτές, δεν θα υπάρχει ορατή επίδραση. Ο ίδιος ωστόσο, έθεσε ένα διαφορετικό ερώτημα: «Είναι ανάγκη να γίνει αυτή η διαδικασία; Ποιος τη χρειάζεται; Ποιος θα ωφεληθεί από αυτή την εξόρυξη;». Εφόσον τελικά επιτευχθεί η εξόρυξη, το κράτος θα λάβει λιγότερο από 10%, ενώ οι εταιρείες θα έχουν το μεγαλύτερο μέρος της ωφέλειας.
Παράλληλα, έθεσε το ερώτημα γιατί θα πρέπει να ωφεληθεί η Αμερικανική εταιρεία που έχει το 60-70%, ενώ ταυτόχρονα θα υπάρχουν κίνδυνοι για τους πολίτες των Ιονίων Νήσων και της γύρω περιοχής. «Ποιος είναι ο λόγος που πρέπει να επιστρέψουμε στα ορυκτά καύσιμα; Και αν θεωρήσουμε ότι έχουμε επιστροφή στα ορυκτά καύσιμα, γιατί επέλεξε η κυβέρνηση να εξαφανίσει τον λιγνίτη από τις διαδικασίες;», διερωτήθηκε.
Κατά την άποψή του, πρόκειται για «αλλοπρόσαρτες πολιτικές» που δεν βασίζονται σε μία σταθερή βάση και συλλογιστική, αλλά επηρεάζονται από διαφορετικά συμφέροντα. «Δεν μπορούμε να πάμε έτσι», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι εάν έχει χαραχθεί πολιτική για μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, θα πρέπει να λαμβάνονται τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή της. Έκανε λόγο για ένα «αλαλούμ», καθώς δεν είναι σαφές εάν τελικά προωθείται η πράσινη πολιτική ή οι εξορύξεις.
Αναφέρθηκε στον λιγνίτη, υποστηρίζοντας ότι, ενώ απαγορεύεται και καταστρέφονται οι εγκαταστάσεις του στη Μακεδονία, ο λιγνίτης πωλείται φθηνά σε γειτονικές χώρες.
Στο τέλος της συνέντευξης, μίλησε για τα περίφημα αντισταθμιστικά οφέλη και ειδικότερα στο ποσοστό του 5% που προβλέπεται για τις τοπικές κοινωνίες. «Αυτό το περίφημο 5% που προβλέπεται στον νόμο ως αντισταθμιστικό, σε χρήμα δηλαδή για τις τοπικές κοινωνίες, αφενός δεν έχει ξεκαθαριστεί πώς θα το πάρουν οι τοπικές κοινωνίες, και ποιες θα είναι αυτές, ποιοι φορείς δηλαδή».
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει ήδη διαφωνία μεταξύ Περιφερειών και Δήμων για το ποιος θα είναι ο φορέας που θα λάβει το σχετικό κονδύλι. Εξήγησε ότι το 5% δεν υπολογίζεται γενικά και αόριστα, αλλά επί των κερδών. «Έχουμε το παράδειγμα του Πρίνου. Ρωτήστε τις εκεί τοπικές κοινωνίες, στα όσα χρόνια λειτουργεί ο Πρίνος, αν πήραν ένα ευρώ. Η απάντηση είναι όχι. Ούτε ένα τσακιστό ευρώ δεν πήραν».
Όπως ανέφερε, οι εταιρείες μπορούν να εμφανίζουν περιορισμένη ή μηδενική κερδοφορία, επικαλούμενες επανεπενδύσεις και άλλες δαπάνες, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ποσό προς διανομή στις τοπικές κοινωνίες. «Στην πραγματικότητα και με κυβερνητική ευθύνη, η όλη συζήτηση για τα αντισταθμιστικά οφέλη, είναι ένα τυράκι που μας έχει δοθεί και τίποτα περισσότερο», κατέληξε.
