Η Ζάκυνθος καταγράφει επίπτωση 2,83 έναντι 0,38 στην υπόλοιπη Ελλάδα
Τα Ιόνια Νησιά βρίσκονται στην πρώτη θέση, με τη Ζάκυνθο να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση
Αύγουστος και Οκτώβριος οι μήνες με τον μεγαλύτερο κίνδυνο – Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες
Έμφαση στη μυοκτονία, στη διαχείριση απορριμμάτων, λυμάτων και στάσιμων νερών
Το 70% των περιστατικών λεπτοσπείρωσης αφορά τους άντρες
Νέα μελέτη με το Πανεπιστήμιο Πατρών και πρωτογενή δεδομένα για τη διερεύνηση των αιτιών
Τον ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης λεπτοσπείρωσης στη Ζάκυνθο, τα στοιχεία που προκύπτουν από μελέτη για την περίοδο 2017-2025, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων πρόληψης και μυοκτονίας, ανέδειξε η Νομοκτηνίατρος, Χριστίνα Ακτύπη, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΙΓΜΑ 97,6.
Όπως αρχικά ανέφερε, η έρευνα που πραγματοποίησε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών, κατέδειξε ότι η Ζάκυνθος αντιμετωπίζει σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης λεπτοσπείρωσης, με την επίπτωση της νόσου να είναι 7,5 φορές υψηλότερη σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Συγκεκριμένα, η επίπτωση στη χώρα ανέρχεται σε 0,38, ενώ στη Ζάκυνθο φτάνει στο 2,83. Πρόκειται για ιδιαίτερα υψηλή επίπτωση, με το πρόβλημα να γίνεται ακόμη πιο ανησυχητικό μετά τα θανατηφόρα κρούσματα και τα σοβαρά περιστατικά που καταγράφηκαν το 2026 και τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται στην έρευνα.
Για τη φετινή χρονιά, ανέφερε ότι καταγράφηκαν περίπου έξι με επτά επιβεβαιωμένα κρούσματα λεπτοσπείρωσης, ενώ υπήρξε και ένας θάνατος. Παράλληλα, δύο ασθενείς χρειάστηκε να νοσηλευτούν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, ενώ άλλοι τέσσερις έλαβαν θεραπεία και είναι καλά στην υγεία τους.
«Δυστυχώς, είναι επίκαιρο το πρόβλημα», σημείωσε, εξηγώντας ότι αυτός ήταν ένας από τους λόγους που την οδήγησαν να διερευνήσει τη θέση της Ζακύνθου σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η λεπτοσπείρωση παρουσιάζει τρία βασικά χαρακτηριστικά: Γεωγραφική κατανομή, εποχικότητα και σαφώς μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης στους άνδρες.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, τα Ιόνια Νησιά καταγράφουν την υψηλότερη επίπτωση της νόσου, ενώ ακολουθούν η Θεσσαλία και η Δυτική Ελλάδα. Ανάμεσα στα Ιόνια Νησιά, η Ζάκυνθος εμφανίζει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση. Όπως εξήγησε η ίδια, η περιοχή συγκεντρώνει αρκετές από τις συνθήκες που ευνοούν την εμφάνιση και τη μετάδοση του βακτηρίου της λεπτοσπείρωσης. Μεταξύ αυτών είναι οι πλημμύρες, οι υψηλές θερμοκρασίες, η υγρασία και τα στάσιμα νερά.
Ιδιαίτερη σημασία έδωσε στη διαχείριση των απορριμμάτων και των αποβλήτων, καθώς και στην ανάγκη να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι εστίες που ευνοούν την παρουσία τρωκτικών. Όπως τόνισε, τα τρωκτικά αποτελούν τις βασικές δεξαμενές του βακτηρίου και επομένως, η μείωση του πληθυσμού τους είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της νόσου.
Απαντώντας σε επισήμανση ότι τα τρωκτικά βρίσκουν πρόσφορο έδαφος σε χώρους με απορρίμματα, προβλήματα αποχέτευσης και πλημμυρισμένες εκτάσεις μετά από έντονες βροχοπτώσεις, συμφώνησε ότι οι συνθήκες αυτές ευνοούν την ανάπτυξη και τη μετάδοση του βακτηρίου.
«Πρέπει να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι χρειάζεται να περιοριστούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι συνθήκες που επιτρέπουν στα τρωκτικά να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην εποχικότητα της λεπτοσπείρωσης, εξηγώντας ότι τόσο σε πανελλαδικό επίπεδο όσο και στη Ζάκυνθο, ο Αύγουστος και ο Οκτώβριος είναι οι μήνες που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση. Η συγκεκριμένη περίοδος συνδέεται με διαφορετικούς παράγοντες. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, αυξάνεται η ανθρώπινη δραστηριότητα, ενώ παράλληλα ευνοείται ο πολλαπλασιασμός των τρωκτικών, τα οποία μπορούν να αποβάλλουν το βακτήριο στο περιβάλλον.
Αντίστοιχα, τον Οκτώβριο, οι σχετικά υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με την έναρξη των βροχοπτώσεων δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την παρουσία και τη μετάδοση του βακτηρίου της λεπτοσπείρωσης. Ο Οκτώβριος απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς είναι η περίοδος κατά την οποία ξεκινούν οι εργασίες στα χωράφια για τη συγκομιδή της ελιάς. Παράλληλα, οι επαγγελματίες προετοιμάζουν τους χώρους τους μετά την καλοκαιρινή περίοδο, είτε πρόκειται για ξενοδοχεία, είτε για κήπους και εστιατόρια.
Για τον λόγο αυτό, κάλεσε πολίτες και εργαζόμενους να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, ιδιαίτερα όταν έρχονται σε επαφή με το έδαφος, στάσιμα νερά, ή χώρους όπου ενδέχεται να υπάρχουν τρωκτικά. «Πρέπει να λαμβάνουμε όλα τα μέτρα προστασίας», τόνισε, διευκρινίζοντας ότι μεταξύ των βασικών μέτρων είναι η χρήση γαντιών και το τακτικό πλύσιμο των χεριών.
Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα της μελέτης αφορά τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης της λεπτοσπείρωσης στους άνδρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου το 70% των περιστατικών αφορά άνδρες, ενώ το ποσοστό των γυναικών είναι σημαντικά χαμηλότερο. Ειδικότερα, ανέφερε ποσοστά 68,2% για τους άνδρες και 28,8% για τις γυναίκες, επισημαίνοντας ότι η διαφορά είναι μεγάλη.
Η αυξημένη συχνότητα στους άνδρες, όπως εξήγησε, συνδέεται τόσο με επαγγελματικούς όσο και με περιβαλλοντικούς παράγοντες. Στις επαγγελματικές ομάδες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο περιλαμβάνονται οι κτηνοτρόφοι, οι αγρότες, καθώς και οι εργαζόμενοι στην αποχέτευση και την καθαριότητα.
Παράλληλα, ανέφερε ότι οι άνδρες συχνά αναλαμβάνουν εργασίες στο χωράφι και άλλες πιο βαριές χειρωνακτικές εργασίες, οι οποίες συνεπάγονται άμεση επαφή με το περιβάλλον και κατά συνέπεια αυξημένη πιθανότητα έκθεσης στο βακτήριο.
Στο ερώτημα του κατά πόσο οι παρεμβάσεις μυοκτονίας που πραγματοποιούνται από την Περιφέρεια και τον Δήμο γίνονται με σωστό προγραμματισμό και σε τακτική βάση, υπογράμμισε ότι τα τρωκτικά αποτελούν τη δεξαμενή του βακτηρίου της λεπτοσπείρωσης και ότι η αντιμετώπισή τους είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της νόσου.
Εξήγησε, ότι η περίοδος από τις αρχές Νοεμβρίου έως τον Μάρτιο είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για την εντατικοποίηση αυτών των παρεμβάσεων, καθώς τότε είναι ευκολότερο να περιοριστεί ο πληθυσμός των τρωκτικών πριν ξεκινήσει η έντονη αναπαραγωγή τους. Από τις αρχές της άνοιξης έως το καλοκαίρι, όπως ανέφερε, ο πληθυσμός τους αυξάνεται σημαντικά, γεγονός που δυσκολεύει την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.
Διευκρίνισε ωστόσο, ότι η μυοκτονία πρέπει να πραγματοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, σε τακτά χρονικά διαστήματα, επισημαίνοντας ότι η περίοδος από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για την εντατικοποίησή της. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε έρευνα που πραγματοποίησε για τον ρυθμό πολλαπλασιασμού των τρωκτικών, χαρακτηρίζοντας τα στοιχεία εντυπωσιακά.
Από ένα ζευγάρι τρωκτικών μπορεί μέσα σε έναν χρόνο να προκύψει ένας νέος πολύ μεγάλος πληθυσμός ποντικιών. Με βάση αυτά τα δεδομένα, απηύθυνε έκκληση στους πολίτες να διατηρούν καθαρούς τους χώρους τους, τις αποθήκες και τα αγροτεμάχιά τους, ώστε να περιορίζονται οι συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη των τρωκτικών.
«Είναι ένα είδος που πολλαπλασιάζεται πολύ εύκολα και είναι πολύ δύσκολο να το πολεμήσουμε», σημείωσε, τονίζοντας ότι η πρόληψη και η καθαριότητα αποτελούν σημαντικά στοιχεία της συνολικής προσπάθειας.
Η ίδια πάντως, ξεκαθάρισε ότι δεν έχει άμεση εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι παρεμβάσεις μυοκτονίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Όπως ανέφερε, είναι αναπληρωματικό μέλος της επιτροπής μυοκτονίας της Περιφέρειας και δεν έχει άμεση πρόσβαση σε όλα τα σχετικά στοιχεία. Δήλωσε ωστόσο, ότι έχει ενημερωθεί από τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη κ. Τσιριγώτη πως η μυοκτονία πραγματοποιείται τακτικά από την Περιφέρεια, ενώ αντίστοιχη ενημέρωση έχει λάβει και από τον Δήμαρχο κ. Στασινόπουλο, σχετικά με τις παρεμβάσεις του Δήμου.
Η ίδια, αποκάλυψε ότι έχει ενημερωθεί προφορικά από τον Γενικό εκτελεστικό της Περιφέρειας, κ. Τριανταφυλλούδη, για τη συγκρότηση επιτροπής παρατήρησης της λεπτοσπείρωσης, στην οποία έχει οριστεί πρόεδρος. Αναμένει την επίσημη έγγραφη ενημέρωση, προκειμένου να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες.
«Ο στόχος μου είναι να μειωθούν τα κρούσματα της λεπτοσπείρωσης στη Ζάκυνθο. Είναι ο τόπος μας, είναι οι άνθρωποί μας και είναι πραγματικά λυπηρό να έχουμε θανατηφόρα κρούσματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για τον περιορισμό των περιστατικών, ενώ, αναφερόμενη στις συζητήσεις που έχουν γίνει κατά καιρούς στην Περιφέρεια για τη δημιουργία μόνιμου παρατηρητηρίου λεπτοσπείρωσης στο νησί, δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικές διαδικασίες.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι προωθείται συνεργασία με τον Δήμο για την εκπόνηση νέας μελέτης, η οποία θα βασίζεται σε πρωτογενή δεδομένα. Όπως εξήγησε, στο πλαίσιο της συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Πατρών, προβλέπεται η πραγματοποίηση αναλύσεων εδάφους και η διερεύνηση των περιοχών του νησιού, με στόχο να εντοπιστούν οι παράγοντες που συνδέονται με την αυξημένη εμφάνιση της νόσου.
Η μελέτη έχει ήδη παραδοθεί στον Δήμο και απομένει η υπογραφή του σχετικού εγγράφου για να προχωρήσει η διαδικασία. Η συγκεκριμένη έρευνα θα δώσει τη δυνατότητα να αποκτηθούν πρωτογενή δεδομένα για τις συνθήκες που επικρατούν στο νησί, ενώ η ίδια εκτιμά ότι θα πρέπει να διερευνηθούν και τα χαρακτηριστικά του εδάφους, καθώς και το pH του.
Η έρευνα θα ξεκινήσει από τις περιοχές που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από περιστατικά λεπτοσπείρωσης, ώστε να διερευνηθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι πιθανοί παράγοντες που ευνοούν την εμφάνισή της. Εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Δήμαρχος κ. Στασινόπουλος, θα υπογράψει σύντομα τη σχετική μελέτη, σημειώνοντας ότι έχει ήδη δείξει πολύ θετική διάθεση για τη συνεργασία.
Κλείνοντας τη συνέντευξη, η συζήτηση επικεντρώθηκε στα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν λοίμωξη από λεπτοσπείρωση και στην ανάγκη έγκαιρης αναζήτησης ιατρικής βοήθειας. Υπογράμμισε ότι η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική, αναφέροντας χαρακτηριστικά δύο περιστατικά από την προηγούμενη χρονιά, στα οποία, όπως της μεταφέρθηκε, συγγενείς ασθενών κινητοποιήθηκαν εγκαίρως επειδή είχαν ακούσει σχετικές ενημερώσεις.
Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις οι οικογένειες κατάφεραν να κινητοποιηθούν έγκαιρα και οι δύο ασθενείς είχαν πολύ καλή εξέλιξη, λαμβάνοντας αντιβιοτική θεραπεία. Επισήμανε ότι η λεπτοσπείρωση μπορεί να παρουσιάζει συμπτώματα παρόμοια με εκείνα της γρίπης, γεγονός που καθιστά αναγκαία την προσοχή, ιδιαίτερα κατά τους μήνες αυξημένου κινδύνου. Στα συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν τους πολίτες περιλαμβάνονται το ρίγος, ο πονοκέφαλος, ο πυρετός και η διάρροια.
Προειδοποίησε, ότι η καθυστέρηση στην αναζήτηση ιατρικής βοήθειας μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, ιδιαίτερα όταν η νόσος προσβάλλει ζωτικά όργανα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να γίνει ιδιαίτερα βαριά και επικίνδυνη.
Ολοκληρώνοντας την συνέντευξη, απηύθυνε εκ νέου έκκληση στους συμπολίτες της να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να προστατεύουν την υγεία τους. «Να φυλάνε την υγεία τους, γιατί είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε», κατέληξε.
