• Διαφωνώ με τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης στο Κτηματολόγιο. Θα επιφέρει επιπλέον γραφειοκρατία.
• Σήμερα διατίθενται περισσότερα κονδύλια από ποτέ για έργα, αλλά το βασικό πρόβλημα αφορά το λειτουργικό κόστος των Δήμων.
• Οι Δήμοι δεν αποτελούν υφιστάμενους των Περιφερειών, πρόκειται για δύο ισότιμους θεσμούς.
• Οι αλλαγές στο εκλογικό σύστημα αποσκοπούν κυρίως στη διασφάλιση σταθερών Δημοτικών Αρχών.
• Στόχος μας είναι η Ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση να προσεγγίσει τα Ευρωπαϊκά πρότυπα.
Ο Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, Λάζαρος Κυρίζογλου, παραχώρησε συνέντευξη στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΙΓΜΑ 97,6, όπου αναφέρθηκε εκτενώς στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στα ζητήματα αρμοδιοτήτων, πόρων και λειτουργίας των Δήμων, καθώς και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο θεσμός.
Τόνισε ότι «ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που διήρκεσε σχεδόν τρία χρόνια». Όπως εξήγησε, η διαδικασία ξεκίνησε το 2024 από το Συνέδριο της Ρόδου, συνεχίστηκε στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Αλεξανδρούπολης τον Δεκέμβριο του 2025, ενώ ακολούθησε ειδική θεματική Γενική Συνέλευση στην Αθήνα, αφιερωμένη αποκλειστικά στον νέο Κώδικα.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις των Διοικητικών Συμβουλίων και των αρμόδιων Επιτροπών της ΚΕΔΕ, χωρίς, όπως είπε, «αιφνιδιασμούς και χωρίς οι αλλαγές να έρθουν την τελευταία στιγμή, δηλαδή λίγο πριν από τις εκλογές, όπως συνέβαινε στο παρελθόν».
Ο νέος Κώδικας, ανέφερε, κωδικοποιεί όλη τη νομοθεσία που αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση «από την εποχή του Όθωνα μέχρι σήμερα» και περιλαμβάνει Νόμους, Προεδρικά και Βασιλικά Διατάγματα, καθώς και Υπουργικές αποφάσεις. Στόχος, όπως είπε, είναι να αντιμετωπιστεί η πολυνομία και να αποσαφηνιστούν οι αρμοδιότητες μεταξύ του κράτους, της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η πολυνομία, σύμφωνα με τον ίδιο, «δημιουργεί γραφειοκρατία, η γραφειοκρατία προκαλεί καθυστερήσεις και αυξάνει το λειτουργικό κόστος, ενώ τελικά διαμορφώνονται συνθήκες που ευνοούν τη διαφθορά». Όπως σημείωσε, όσο περισσότεροι Νόμοι υπάρχουν, τόσο πιο δυσλειτουργικό γίνεται το σύστημα. «Ζητήσαμε την κατάρτιση ενός ενιαίου Κώδικα ήδη από το 2023 και βρήκαμε ανταπόκριση από έναν Υπουργό που γνωρίζει και αγαπά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τον κ. Λιβάνιο», επισήμανε, χαρακτηρίζοντας τη θεσμοθέτηση του Κώδικα ως ένα «ιδιαίτερα σημαντικό πρώτο βήμα».
Αναφερόμενος στο ευρύτερο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι «η μεγάλη εικόνα αφορά την πλήρη εφαρμογή του Συντάγματος από όλες τις κυβερνήσεις». Εξήγησε ότι το άρθρο 101 του Συντάγματος προβλέπει πως «η διοίκηση του κράτους οργανώνεται με βάση το αποκεντρωτικό σύστημα», κάτι που, όπως είπε, δεν εφαρμόζεται πλήρως στη χώρα. Παράλληλα, το άρθρο 102 ορίζει ότι το κράτος οφείλει να διασφαλίζει στους Δήμους τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους, το ανθρώπινο δυναμικό και τα μέσα που απαιτούνται για να επιτελούν την αποστολή τους – «κάτι που στην πράξη δεν συμβαίνει».
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ, εξήγησε ότι το πρόβλημα έχει διαμορφωθεί διαχρονικά, τόσο εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων, όσο και λόγω της διαχρονικής δυσπιστίας της κεντρικής εξουσίας απέναντι στην Αυτοδιοίκηση. «Δεν μπορεί να πει κανείς ότι οι κυβερνήσεις διαχρονικά αντιμετώπισαν την Αυτοδιοίκηση με ιδιαίτερη εμπιστοσύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά τα οικονομικά, επεσήμανε πως «διεκδικούμε τους πόρους που προβλέπει το Σύνταγμα και η νομοθεσία». Για να καταδείξει το πρόβλημα, ανέφερε ότι πριν από τα μνημόνια οι πόροι της Αυτοδιοίκησης έφθαναν τα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ κατά την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ μειώθηκαν στα 1,7 δισεκατομμύρια. «Σήμερα έχουν αυξηθεί και προσεγγίζουν τα 2,9 δισεκατομμύρια ευρώ, όμως το σημερινό οικονομικό περιβάλλον δεν έχει καμία σχέση με εκείνο του 2008 ή του 2009», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι σημερινοί πόροι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες των Δήμων. «Οφείλω όμως να είμαι δίκαιος», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι σήμερα διατίθενται περισσότερα κονδύλια από ποτέ για έργα μέσω ΕΣΠΑ, Ταμείου Ανάκαμψης, του Προγράμματος “Αντώνης Τρίτσης” και του Πράσινου Ταμείου. «Ωστόσο, εμείς δεν αναφερόμαστε στα χρήματα που προορίζονται για έργα. Το βασικό πρόβλημα αφορά το λειτουργικό κόστος των Δήμων, καθώς τα χρήματα για έργα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών», εξήγησε.
Αναφερόμενος στον στόχο της ΚΕΔΕ, σημείωσε ότι η Ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση «πρέπει να προσεγγίσει τα Ευρωπαϊκά πρότυπα», κάτι που σημαίνει «ένα κράτος με επιτελικό ρόλο, το οποίο θα μεταφέρει αρμοδιότητες μαζί με τους αντίστοιχους πόρους και το απαραίτητο προσωπικό στις Περιφέρειες και στους Δήμους». Με αυτόν τον τρόπο, πρόσθεσε, «οι υπηρεσίες θα παρέχονται αποτελεσματικότερα προς όφελος των πολιτών».
«Δεν είναι ρόλος του κράτους να ασχολείται με ζητήματα καθαρά τοπικού χαρακτήρα», ανέφερε ο κ. Κυρίζογλου, προσθέτοντας ότι το κράτος πρέπει να νομοθετεί και να θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα λειτουργούν οι Περιφέρειες και οι Δήμοι, «όχι όμως να ασκεί τις ίδιες τις τοπικές αρμοδιότητες». Όπως τόνισε, οι Δήμοι δεν είναι υφιστάμενοι των Περιφερειών. «Πρόκειται για δύο ισότιμους θεσμούς με διακριτές αρμοδιότητες, που οφείλουν να συνεργάζονται προς όφελος των τοπικών κοινωνιών».
Σχετικά με τις αλλαγές στο εκλογικό σύστημα, σημείωσε ότι αυτές αποσκοπούν κυρίως στη διασφάλιση σταθερών Δημοτικών Αρχών. «Με το νέο σύστημα, ένας συνδυασμός που συγκεντρώνει ποσοστό 42% από την πρώτη καταμέτρηση, εκλέγει Δήμαρχο και εξασφαλίζει τα τρία πέμπτα των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου», είπε. Με αυτόν τον τρόπο, «διαμορφώνεται μια σταθερή διοίκηση, η οποία διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία για να ασκήσει αποτελεσματικά και απρόσκοπτα τα καθήκοντά της».
Παράλληλα, ανέφερε ότι το νέο εκλογικό πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει και το πρόβλημα της αποχής, «δίνοντας τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας». Όπως εξήγησε, «ένας δημότης που βρίσκεται μακριά από τον τόπο όπου είναι εγγεγραμμένος θα μπορεί, εφόσον έχει δηλώσει εγκαίρως τη συμμετοχή του στην ειδική διαδικασία, να ψηφίζει ηλεκτρονικά από τον τόπο όπου βρίσκεται, με όλες τις προβλεπόμενες εγγυήσεις διαφάνειας και ελέγχου».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης στο Κτηματολόγιο, για την οποία εξέφρασε ρητή αντίθεση. «Η θέση μου είναι ξεκάθαρα αρνητική», τόνισε. «Οι Δήμοι έχουν κάθε δικαίωμα να έχουν λόγο για τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τη μορφή που θα έχουν οι πόλεις τους. Η πολεοδόμηση αποτελεί κατεξοχήν τοπική υπόθεση και αφορά άμεσα κάθε τοπική κοινωνία».
Υπενθύμισε ότι πριν από το 2010 οι Πολεοδομίες λειτουργούσαν υπό κρατικό έλεγχο, «χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελούσαν πρότυπο διαφάνειας ή αποτελεσματικότητας». Αντιθέτως, υπήρχαν σοβαρά προβλήματα, καθυστερήσεις και φαινόμενα αδιαφάνειας, γι’ αυτό και μεταφέρθηκαν στους Δήμους. «Το πρόβλημα ήταν ότι μαζί με τις αρμοδιότητες, δεν μεταφέρθηκαν ούτε το απαραίτητο προσωπικό ούτε οι αντίστοιχοι πόροι», επισήμανε, διευκρινίζοντας ότι αρκετοί Δήμοι κατάφεραν παρ’ όλα αυτά να οργανώσουν αποτελεσματικές Υπηρεσίες Δόμησης αξιοποιώντας το υπάρχον προσωπικό.
Τα προβλήματα που σημειώνονται, όπως ανέφερε, «αφορούν συγκεκριμένες περιοχές με ιδιαίτερα αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα και όχι το σύνολο των Πολεοδομιών της χώρας». Εκτίμησε μάλιστα πως «η μεταφορά των Πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη γραφειοκρατία, καθυστερήσεις και ταλαιπωρία για πολίτες και Μηχανικούς». Κατά την άποψή του, «πρόκειται για λανθασμένη επιλογή που στην πράξη δεν θα λειτουργήσει αποτελεσματικά». Όπως είπε, «οφείλουμε να προλαμβάνουμε τα προβλήματα και όχι να τα διαπιστώνουμε εκ των υστέρων».
Για τη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ που πραγματοποιήθηκε στη Ζάκυνθο, την χαρακτήρισε «ιδιαίτερα εποικοδομητική». Ευχαρίστησε τους Βουλευτές κ. Ακτύπη και κ. Καππάτο για τη συμμετοχή τους και τη διάθεση να ακούσουν με προσοχή τις θέσεις και τα προβλήματα της Αυτοδιοίκησης. Εξέφρασε επίσης την ευγνωμοσύνη του προς τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων, κ. Τρεπεκλή, «ο οποίος, έχοντας διατελέσει και Δήμαρχος, γνωρίζει πολύ καλά τα ζητήματα», καθώς και προς τον Πρόεδρο της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Ιονίων Νήσων και Δήμαρχο Ζακύνθου, κ. Στασινόπουλο, για τη φιλοξενία.
Ολοκληρώνοντας, υπογράμμισε: «Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα». Όπως είπε, αυτό δεν πρέπει να αποτελεί απλώς ένα σύνθημα, αλλά να γίνεται πράξη. Για τον λόγο αυτό, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στη Ζάκυνθο κοινή συνεδρίαση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Ιονίων Νήσων. Αντίστοιχες συνεδριάσεις έχουν ήδη γίνει στη Λήμνο και στον Άγιο Ευστράτιο για το Βόρειο Αιγαίο, ενώ τα ετήσια Συνέδρια της ΚΕΔΕ πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε διαφορετική περιοχή της χώρας. «Το 2024 έγιναν στη Ρόδο, το 2025 στην Αλεξανδρούπολη, φέτος θα πραγματοποιηθούν στην Καλαμάτα και του χρόνου στην Κρήτη», ανέφερε. Κλείνοντας, τόνισε: «Στόχος μας είναι να βρισκόμαστε σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, να αναδεικνύουμε τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών και να ενισχύουμε τη φωνή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε ολόκληρη τη χώρα».
